Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ile tadımda no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu o anda kaydetmek gerekir, zira bellek çabucak kaybolur. Aynı çubuğu iki kez denemek hatayı azaltır çünkü gürültülü ortamlarda hafif kokular çabucak kaçırılır. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de ölçütleri baştan netleştirmek işin temeli sayılır. Kriter belli olunca her puro aynı terazide tartılır böylece notlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme esnasında telefon uzakta durursa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik erken davranıp hüküm vermek sık görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla hafif ama temiz gelir elbette bu sıralama her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos tadım notları gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü asıl tat çoğu zaman bu kısımda saklıdır. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ve tonlar belirginleşir hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills yoğunluğu nasıl gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir gerçekten bu yüzden yavaş ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir gerçekten ısınan tütün asıl tadını yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not vermek daha adil sonuç verir. Bölümlerin geçişi çoğu zaman keskin olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üçe bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek ısıyı artırır ve tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net kılar her zaman sabit aydınlatma ile sakin bir köşe seçilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. 1 hafif notayı, 5 ise damakta baskın duran güçlü aromayı anlatır böylece odak dağılmaz ve not kalitesi yükselir. Petit julietas aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda yer alır ve sonradan bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz hemen hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Notu yazmadan önce en az üç çekiş yapmak gerekir diğer taraftan yarım notlar vermek gereksiz bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen değerdir, zira dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını ve yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu nedenle kül hattının düzgün gitmesini da gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin notalar erken öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık birikimi çok daha hızlıdır. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz yanma hızı ise aromayı doğrudan değiştiren bir etkendir. Kalın çubuklarda çekiş daha serin akar ve notalar sonradan açılır ve bu hız tadın okunma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini düşürmez aksine geniş gövdede duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Böylece güçlü aroma ince olanın tadını gölgelemez. Aradaki ara süresi yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan algılanır: dildeki his ile burnun duyduğu koku oysa ikisi karşılıklı tamamlar fakat aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı ayrı yazmak iyi olur bu ayrım başta önemsiz görünse de yorumları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan verirken burun yoluyla yavaşça bırakmak retrohale denemesidir mesela ılık bir soluk kokuyu daha geniş açar. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını belirgin verir üstelik burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam olmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk de kuru tonu daha kısa bırakır sert bir nefes ise narin notaları siler. Güç damakta zayıf fakat burunda yüksek çıkabilir benzer biçimde ağır bir öğünden hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan tadımcılar için önce koku yoluyla algılanan ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Zamanla dil tarafı de detay vermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi denemek hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda aroma gücü olduğundan zayıf hissedilir üstelik yemek arasında deneme yapacaksanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra oda sıcaklığında su almak yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir ağız en güçlü aromayı dahi silik hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları gölgeler ayrıca çok soğuk sıvılar dili uyuşturur hem de tat hissini düşürür. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha net anlaşılır bu yüzden temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak kıyası bozmaz gerçekten yoğun şekerli sıvıdan sonra keskin tonlar olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Kahve ve su dışında çay de düşünülebilir; önemli olan içeceğin sade olmasıdır. Damak tazelendikten ardından iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca girişilen değerlendirme sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında içim kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha az bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ile son çekişler arasındaki farkı görmek daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise kakao notasını hızla gösterip biter çünkü değişim uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek çubuktan daha sağlam izlenim verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrı yazmak iyidir. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı daralır, ama yoğunluk hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını puro notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı sayfa açmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında güvenilir bir yargı sunmaz demek ki her tadım bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ile saat izlenimi değiştirir bu düzen birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir tadım defteri tutmak işe yarar aksi takdirde aynı aromalar defalarca baştan keşfedilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir tonu aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp göz atmak gelişimi görmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum boşa emeğe neden olur. Saat, çubuk ismi ve puan tabloya yazılmalı gerçekten ilk notlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki puandan fazla sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta öz ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm belirgin ahşap kokusu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda hareket göstermek mecburiyetinde değildir. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe neye benzer benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir tonunu belirgin verebilir mesela sert bir içim zayıf bir aromayla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu güçlü tutar kaldı ki ağır bir içim notasız de kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro güçlü aroma sunabilir aksi durum de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk içinde aroma farkı bulmak ince bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ve tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma izlenimini en az tütün kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda çubuk çabuk yanar ve keskin notalar öne geçer bu sebeple ortam şartlarını de deftere eklemek yararlıdır. Aşırı nemli havada ise duman tıkanır hem de aroma bastırılır sıcaklık ise tütünün ısınma hızını değiştiren başka bir etkendir. La prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu durumu dikkate almak gerekir yoksa farklı günlerde ortaya çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu nasıl içilir benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım net görülür değerlendirme anı planlarken bu etkeni unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, parfüm ise algıyı şaşırtır oysa asıl etken sıklıkla odadaki hava veya koku olur. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Kapalı bir ortamda duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması yanlış algılanabilir. Pencere açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı çok sertse kül yapısı bozulur.
